نحوه انتقال برند

در دنیای رقابتی امروز، برند تنها یک نام یا لوگو نیست؛ بلکه یک دارایی باارزش، یک هویت تجاری، و حتی یک سرمایه بلندمدت

محسوب می‌شود. بسیاری از صاحبان کسب‌وکار پس از ثبت برند، به دلیل تغییر استراتژی اقتصادی، ورود سرمایه‌گذار جدید یا حتی تغییر نوع فعالیت، تصمیم می‌گیرند برند خود را به فرد دیگری منتقل کنند. به همین دلیل، انتقال برند یکی از مهم‌ترین موضوعات تخصصی در حوزه حقوق تجارت و مدیریت کسب‌وکار محسوب می‌شود.

اهمیت انتقال برند

ممکن است یک کسب‌وکار بخواهد برند خود را بفروشد، واگذار کند، به شریک جدید انتقال دهد، یا حتی آن را از حالت شخص حقیقی به شرکت انتقال دهد. تمام این موارد تنها در صورتی قانونی هستند که انتقال آن طبق آیین‌نامه رسمی اداره مالکیت صنعتی انجام شود.

دلایل اصلی انتقال برند عبارتند از:

آیا قبل از انتقال برند باید ثبت برند انجام شود؟

بله. انتقال تنها زمانی ارزش قانونی دارد که برند قبلاً ثبت برند شده باشد و گواهی ثبت آن صادر شده باشد.

آیا ممکن است قبل از انتقال برند نیاز به ثبت شرکت باشد؟

بله، در دو حالت تعریف می‌شود:

حالت اول – مالک فعلی برند شخص حقیقی است

در این حالت اگر خریدار بخواهد برند را در قالب یک کسب‌وکار رسمی استفاده کند، بهتر است ثبت شرکت انجام دهد و انتقال برند از شخص حقیقی به شرکت انجام شود. این کار مزایای زیر را دارد:

✔ امکان قرارداد رسمی با شرکت‌ها
✔ امکان توسعه برند در طبقات مختلف
✔ ارزش‌گذاری اقتصادی برند
✔ امکان دریافت تسهیلات

حالت دوم – برند متعلق به شرکت است

اگر برند به نام شرکت ثبت شده باشد و قرار باشد به شخص حقیقی منتقل شود، باید ابتدا ثبت شرکت بررسی شود و سپس انتقال برند با اصلاح مدارک ثبتی انجام شود.

تعریف حقوقی انتقال برند

انتقال برند یعنی واگذاری تمام یا بخشی از حقوق مالکیت علامت تجاری ثبت‌شده از یک شخص به شخص دیگر. انتقال ممکن است:

• دائمی باشد (انتقال کامل و قطعی برند)

• موقت باشد (لیسانس برند برای مدت و طبقات مشخص)

• محدود باشد (انتقال فقط برخی طبقات برند)

نکته حقوقی بسیار مهم

قرارداد عادی و قولنامه غیررسمی به‌تنهایی کافی نیست.
انتقال فقط زمانی قانونی و معتبر است که:

✔ در سامانه اداره مالکیت صنعتی ثبت شود
✔ آگهی روزنامه رسمی منتشر گردد
✔ سند انتقال رسمی صادر شود

ارتباط انتقال برند با ثبت شرکت

در بسیاری از موارد، انتقال برند بدون توجه به نوع و ساختار شرکت انجام می‌شود و این موضوع بعدها باعث ایجاد تعارض حقوقی، مالیاتی و حتی قضایی می‌شود. اگر برند متعلق به یک شرکت باشد، انتقال آن باید با بعد از ثبت شرکت انجام شود.

انتقال برند در شرکت چه شرایطی دارد؟

مراحل انتقال برند 

مرحله ۱ – بررسی وضعیت ثبتی برند

• آیا برند ثبت شده؟

• آیا برند در طبقات مختلف ثبت شده؟

• آیا امکان تمدید برند وجود دارد؟

مرحله ۲ – آماده‌سازی مدارک

اگر مالک شخص حقیقی باشد:

• اسکن کارت ملی و شناسنامه

• گواهی ثبت برند

• فرم درخواست انتقال

اگر مالک شرکت باشد:

• روزنامه رسمی ثبت شرکت

• آخرین تغییرات شرکت

• معرفی‌نامه قانونی نماینده

مرحله ۳ – ورود به سامانه اداره مالکیت صنعتی

در سامانه مالکیت صنعتی (https://iripo.ssaa.ir) باید درخواست انتقال برند ثبت شود.

مرحله ۴ – پرداخت هزینه انتقال

پرداخت اینترنتی هزینه‌ها انجام می‌شود و رسید الکترونیکی ارائه می‌گردد.

مرحله ۵ – بررسی کارشناسان

اگر مدارک ناقص باشد، پرونده برگشت می‌خورد.
اگر کامل باشد، برند برای تغییر مالکیت ارسال می‌شود.

مرحله ۶ – انتشار آگهی در روزنامه رسمی

این مرحله بسیار مهم است؛ زیرا انتقال  بدون روزنامه رسمی فاقد اعتبار است.

مرحله ۷ – دریافت سند انتقال 

پس از تأیید، سند رسمی انتقال  صادر می‌شود و مالکیت کاملاً منتقل می‌گردد.

مدارک لازم برای انتقال برند

شرایط قانونی انتقال برند

برای اینکه انتقال  قانونی باشد، سه شرط باید حتماً رعایت شود:

نمونه قرارداد انتقال برند (نسخه کامل)

در ادامه یک نمونه قرارداد رسمی انتقال برند قرار داده می‌شود که می‌تواند پایه اولیه تنظیم قرارداد حقوقی باشد. این قرارداد قابل استفاده برای انتقال برند بین دو شخص حقیقی، بین شرکت‌ها، یا حتی بین شخص حقیقی و شرکت است. توصیه می‌شود این قرارداد حتماً با توجه به وضعیت ثبتی برند و نوع مالکیت (ثبت شرکت – ثبت برند) شخصی‌سازی شود.

قرارداد انتقال رسمی برند

ماده ۱ – مشخصات طرفین قرارداد
این قرارداد بین واگذارنده (مالک فعلی برند) و گیرنده (مالک جدید برند) مطابق شرایط زیر منعقد می‌گردد:

• نام واگذارنده: …………………………………

• شماره ملی / شناسه ملی: ………………………

• نشانی: ………………………………………………

• نوع مالکیت: شخص حقیقی / شرکت (ثبت شرکت انجام شده / نشده)

• نام گیرنده: …………………………………

• شماره ملی / شناسه ملی: ………………………

• نشانی: ………………………………………………

• نوع مالکیت: شخص حقیقی / شرکت

ماده ۲ – موضوع قرارداد
انتقال کامل حقوق مالکیت رسمی برند ثبت شده با مشخصات زیر:

• شماره ثبت برند: …………………………

• تاریخ ثبت برند: …………………………

• طبقات ثبت‌شده: …………………………

• لوگو / نام فارسی برند: ………………

• لوگو / نام لاتین برند: ………………

ماده ۳ – مبلغ قرارداد و روش پرداخت
مبلغ کل این قرارداد ……………… ریال می‌باشد. خریدار متعهد است مبلغ را طی … مرحله و طبق جدول زیر پرداخت نماید:

ماده ۴ – تعهدات واگذارنده (فروشنده)
واگذارنده متعهد می‌شود:
✔ مالک رسمی برند باشد
✔ هیچ‌گونه دعوای حقوقی یا مالیاتی روی برند وجود نداشته باشد
✔ مدارک ثبت برند را در اختیار مالک جدید قرار دهد
✔ در سامانه مالکیت صنعتی انتقال را ثبت نماید
✔ در صورتی که ثبت شرکت انجام شده، صورتجلسه مجمع عمومی تنظیم گردد (در صورت حقوقی بودن)

ماده ۵ – تعهدات گیرنده (خریدار)
گیرنده متعهد می‌شود:
✔ تمامی هزینه‌های انتقال برند را پرداخت کند
✔ در صورت حقیقی بودن و نیاز، ثبت شرکت انجام دهد
✔ هیچ استفاده غیرقانونی از برند نداشته باشد
✔ در صورت صادرات، برند باید در گمرک و سامانه‌های رسمی ثبت گردد

ماده ۶ – مرجع حل اختلاف
در صورت بروز اختلاف، ابتدا مذاکره دوستانه انجام می‌شود. در صورت عدم توافق، حل اختلاف در دادگاه عمومی تهران پیگیری خواهد شد.

امضای واگذارنده: ……………………………
امضای گیرنده: ……………………………
امضای شاهد اول: …………………………
امضای شاهد دوم: …………………………

نکات مهم پیش از انتقال رسمی برند

پیش از آنکه انتقال برند انجام شود، باید چند بررسی بسیار مهم انجام شود. درصورتی‌که بررسی‌ها کامل نباشند، ممکن است پس از انتقال، مشکلات حقوقی یا حتی مالیاتی به وجود آید.

۱. وضعیت ثبت برند باید مشخص باشد

• اگر برند در آگهی اولیه باشد، انتقال امکان‌پذیر نیست.

• برند باید ثبت نهایی شده باشد.

• برند نباید در مسیر اعتراض یا شکایت باشد.

۲. طبقات برند باید دقیق بررسی شود

اغلب برندها در چند طبقه فعالیتی ثبت شده‌اند. ممکن است مالک جدید فقط بخشی از برند را بخواهد، بنابراین امکان انتقال طبقات خاص وجود دارد.

۳. تأثیر انتقال بر ثبت شرکت

اگر مالک برند تغییر کند و برند متعلق به شرکت باشد، انتقال باید همراه با ثبت تغییرات شرکت انجام شود.

انتقال برند برای صادرات کالا

در صادرات، یکی از مهم‌ترین شروط قانونی گمرک و سازمان توسعه تجارت، ثبت برند به نام شخص یا شرکتی است که صادرکننده رسمی کالا باشد. بنابراین اگر مالک برند قصد صادرات دارد و هنوز ثبت شرکت انجام نداده، اولین گام باید ثبت شرکت و تعیین موضوع فعالیت مرتبط با کالا باشد.

✔ برای صادرات، الزاماً باید برند مرتبط با موضوع فعالیت باشد.
✔ برند باید قابل ثبت در گمرک باشد.
✔ لوگوی برند باید قابل درج در لیبل محصول باشد.

انتقال برند خارجی (وارداتی)

گاهی برند خارجی خریداری می‌شود و مالک جدید قصد ورود کالا با نام رسمی همان برند را دارد. در این حالت:

برند خارجی باید ابتدا در ایران ثبت برند شود.
سپس می‌توان انتقال مالکیت انجام داد.
در صورت مالکیت کامل، باید در گمرک ایران معرفی شود.

برای برند خارجی، دو راه وجود دارد:

اشتباهات رایج در انتقال برند

پرسش‌های متداول درباره انتقال برند

❓ آیا می‌توان برند را بدون ثبت شرکت منتقل کرد؟

✔ بله – اما اگر برند قرار باشد تجاری و رسمی استفاده شود، بهتر است ثبت شرکت انجام شود.

❓ آیا برند در حال ثبت قابل انتقال است؟

❌ خیر – برند باید ثبت قطعی شده باشد.

❓ آیا امکان انتقال فقط بخشی از برند وجود دارد؟

✔ بله – انتقال طبقات جداگانه کاملاً قانونی است.

❓ آیا برند پس از انتقال نیاز به ثبت برند مجدد دارد؟

❌ خیر – فقط انتقال مالکیت ثبت می‌شود.

نتیجه‌گیری نهایی

انتقال برند یک فرایند بسیار مهم، تخصصی و حقوقی است که باید با دقت کامل انجام شود. در این مسیر ممکن است ابتدا لازم باشد ثبت برند انجام شود و در موارد دیگر، حتی نیاز به ثبت شرکت پیش از انتقال وجود داشته باشد. اگر انتقال برند با اصول قانونی انجام نشود، بعدها ممکن است درگیر مالیات، اختلافات حقوقی یا حتی باطل شدن برند شوید.

بنابراین توصیه می‌شود انتقال برند صرفاً توسط کارشناسان حقوقی و متخصص حوزه برند انجام شود.

۶. مدارک لازم برای انتقال برند

انتقال برند در ظاهر یک فرایند ساده است، اما از نظر حقوقی و اداری به مدارک کامل و دقیق نیاز دارد. نبود حتی یکی از مدارک ممکن است باعث رد درخواست در سامانه مالکیت معنوی شود یا زمان انتقال را به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهد. در این بخش، تمام مدارک موردنیاز برای انتقال رسمی و قانونی علامت تجاری را بررسی می‌کنیم.

۶-۱. مدارک هویتی طرفین انتقال (واگذارکننده و انتقال‌گیرنده)

۶-۲. مدارک مرتبط با برند

1. گواهی ثبت برند (اصل یا نسخه رسمی تأیید شده)

2. تصویر علامت ثبت‌شده در اندازه استاندارد

3. طبقات ثبت‌شده برند

4. شماره اظهارنامه و شماره ثبت در اداره مالکیت معنوی

5. نمونه قرارداد واگذاری (در صورت توافق خصوصی پیش از انتقال رسمی)

۶-۳. مدارک مالی و حقوقی

برای آنکه انتقال برند دارای اعتبار حقوقی باشد، شفافیت مالی بسیار مهم است. مدارکی که باید ارائه شوند:

• رسید پرداخت هزینه انتقال در سامانه

• قرارداد رسمی واگذاری یا صلح‌نامه

• برگه تسویه مالیاتی (در صورت استفاده تجاری از برند)

• تعیین درصد سهم هر طرف در برند (اگر انتقال کامل نباشد)

**۶-۴. مدارک موردنیاز برای انتقال توسط شرکت‌ها

اگر برند متعلق به شرکت باشد، فرایند انتقال فقط با رضایت یا مصوبه هیئت‌مدیره امکان‌پذیر است. بنابراین مدارک زیر ضروری خواهد بود:

• صورتجلسه هیئت‌مدیره مبنی بر موافقت با انتقال برند

• آخرین آگهی ثبت تغییرات شرکت

• مشخصات سمت اعضای امضا‌دار (مدیرعامل یا رئیس هیئت‌مدیره)

• معرفی‌نامه رسمی در سربرگ شرکت با مهر و امضا

در این موارد، انتقال برند در حکم انتقال دارایی مهم شرکت است و باید با رعایت اصول مالی و حقوقی ثبت گردد.

۶-۵. مدارک لازم برای برندهای بین‌المللی

اگر برند در کشورهای دیگر نیز ثبت شده باشد، انتقال باید به صورت هماهنگ در سیستم مادرید یا معاهدات بین‌المللی انجام شود. مدارک موردنیاز:

• شماره WIPO یا Madrid System

• ترجمه رسمی برند و اطلاعات مالک

• قرارداد انتقال بین‌المللی

• تعیین کشورهایی که مالکیت تغییر خواهد کرد

• پروانه صادرات یا اخذ کارت بازرگانی معتبر